Park Ueno w Tokio – historia, kultura i natura w jednym miejscu
Park Ueno w Tokio to jeden z najbardziej popularnych i najchętniej odwiedzanych terenów zielonych na terenie Tokio, stanowiący miejsce rekracyjne, które od lat przyciąga zarówno mieszkańców jak i turystów z całego świata. Jego powierzchnia może zadziwiać, zwłaszcza gdy uświadomimy sobie, że ten ogromny obiekt znajduje się wewnątrz tak wielkiej metropolii.
Obiekt oferuje wyjątkowe doznania niezależnie od pory roku. Przykładowo – wiosną park przyciąga tłumy rodzin i przyjaciół podczas kwitnienia wiśni (sakura), pod którymi odbywają się tradycyjne pikniki (hanami).
Zwyczaj hanami, czyli japońskiego podziwiania kwitnących wiśni, sięga swoimi korzeniami aż do epoki Nara, czyli lat 710–784, kiedy w arystokratycznych kręgach praktykowano hana no en – „ucztę kwiatową”. Z biegiem wieków tradycja ta przenikała od dworu cesarskiego, przez samurajów i chłopstwo, aż po dzisiejszych mieszkańców miast, którzy tłumnie wypełniają parki w marcu i kwietniu. Ponadto, hanami poza kontemplacją piękna stanowi także element duchowości, niegdyś związany z rytuałami rolniczymi i kultem bóstw.
Współcześnie, przy lampionach i z kubeczkiem sake w dłoni, Japończycy świętują piękno życia, a śledzenie „frontu sakury” – czyli prognozy kwitnienia – stało się narodowym rytuałem, relacjonowanym w mediach z precyzją godną najważniejszych wydarzeń sezonu.
Tam, gdzie historia spotyka naturę – Park Ueno
Park Ueno, założony w 1873 roku, to pierwszy publiczny park w Japonii, dziś znany jest jako miejsce spacerów, wypoczynku i hanami. Aczkolwiek jego historia sięga dużo dalej – przed tym, gdy stał się on popularnym miejscem na chwilę relaksu, sam teren należał do świątyni Kaneiji, która została wzniesiona w wierze ochrony duchowej miasta.
Na tym terenie miała miejsce bitwa o Ueno w 1868 roku i była to jedna z kluczowych bitw wojny boshin (konflikt zbrojny w Japonii między zwolennikami cesarza Meiji a siłami siogunatu Tokugawa, który zakończył się obaleniem siogunatu i przywróceniem władzy cesarskiej.)
W okresie powojennym park nadal rozwijał się jako przestrzeń publiczna – odbudowano zniszczone obiekty sakralne, rozbudowano muzea i infrastrukturę. Dziś zajmuje obszar około 53 hektarów i stanowi unikatowe połączenie zieleni, historii i kultury w centrum wielkiego miasta.
Niektóre miejsca obecnego parku pokazują ten fragment historii, chociażby ze względu na kamienne fundamenty czy grobowce shogunów.
Kulturalne serce Parku Ueno – muzea pełne historii i sztuki
Poza przyrodniczym aspektem tego obiektu, jest to również centrum kultury ze względu na liczne Muzea, które znajdziemy na jego terenie:
Muzeum Narodowe w Tokio – najstarsze i największe muzeum w Japonii, gromadzące bezcenne zbiory sztuki japońskiej (z ekspozycją m.in. samurajskich mieczy, zbroi, kimon, malarstwa, ceramiki i rzeźby buddyjskiej) oraz sztuki innych krajów Azji.
Narodowe Muzeum Sztuki Zachodniej – galeria sztuki europejskiej, mieszcząca kolekcję dzieł Moneta, Van Gogha i Rodina.
Tokijskie Muzeum Sztuki Metropolitalnej – duża galeria wystaw czasowych prezentująca przekrój sztuki japońskiej i międzynarodowej (od malarstwa po design). Często odbywają się tu konkursowe wystawy prac lokalnych artystów, co czyni to miejsce żywym centrum tokijskiej sceny artystycznej.
Narodowe Muzeum Przyrody i Nauki – muzeum przyrodnicze i techniczne, gdzie oprócz wystaw o faunie, florze i geologii Japonii znajdziemy też planetarium oraz liczne interaktywne eksponaty naukowe. Przed wejściem wita zwiedzających naturalnej wielkości replika błękitnego wieloryba.
Ueno Royal Museum – galeria sztuki współczesnej z wystawami lokalnych i międzynarodowych artystów.
Świątynie i duchowość w sercu tokijskiego parku
Dodatkowo, miejsce to pełni również funkcję duchową dla wielu japończyków. W parku i jego bezpośrednim sąsiedztwie znajdują się miejsca kultu o dużym znaczeniu historycznym i estetycznym:
Ueno Tōshō-gū
Świątynia shintoistyczna poświęcona Tokugawie Ieyasu (jednemu z najważniejszych przywódców w historii Japonii – założyciela siogunatu).
Obiekt zbudowano w 1627 roku, a jej złocony pawilon główny (tzw. Złota Hala) zachował się od czasów Edo – cudem nie spłonął w 1868 r. Obecnie chram wraz z bramami (torii), misternie rzeźbionym karamonem i otaczającym murem należy do ważnych zabytków.
Ueno Tōshō-gū jest popularnym miejscem modlitw o sukces, zwycięstwo i długie życie, nawiązując do życiowych dokonań samego Ieyasu.
Bentendō
Malownicza świątynia dedykowana bogini Benzaiten.
Benzaiten to w japońskim panteonie bóstwo sztuk pięknych, muzyki, mądrości i fortuny, czczone również jako jedna z siedmiu bóstw szczęścia. W Bentendō znajdują się jej wizerunki (m.in. charakterystyczna figura o ośmiu ramionach) – według wierzeń zapewnia powodzenie w nauce, sztuce oraz dobrobyt.
Malownicza sylwetka świątyni z zielonym dachem, odbijająca się w wodzie otoczonej kwiatami lotosu, to jeden z pocztówkowych widoków Ueno.
Kiyomizu Kannon-dō i Kan’ei-ji
Choć Kanei-ji jako całość nie dotrwało do naszych czasów, na terenie parku zachowało się kilka związanych z nim obiektów. Najważniejszym jest Kiyomizu Kannon-dō, czyli sala poświęcona bodhisattwie Kannon (buddyjskiej bogini miłosierdzia). Została zbudowana w 1664 roku na wzór słynnej świątyni Kiyomizu-dera z Kioto i cudem ocalała podczas zawieruchy wojennej w 1868 r. Taras Kannon-dō góruje nad stawem Shinobazu, oferując piękny widok.
Za budynkiem rośnie unikatowa wiśnia zwana „Irohamatsu” lub „Shushiki-zakura”, której sadzonki są odnawiane od czasów Edo – obecne drzewo to już dziewiąte pokolenie tej historycznej wiśni, słynącej z delikatnych różowych kwiatów.
Przy Kannon-dō znajduje się także osobliwa sosna o gałęziach układających się w kształt okręgu, zwana „Sosną Księżycową” (tsuki no matsu) – to nawiązanie do dawnego obrazu z epoki ukiyo-e, przedstawiającego księżyc widziany przez okrąg z gałęzi drzewa. Dziś odtworzona sosna stanowi atrakcję fotograficzną – wielu turystów robi sobie zdjęcia, „chwytając” w ramie z gałęzi panoramę parku.
Przyroda na wyciągnięcie ręki – Zoo i Staw Shinobazu
Mimo, że całościowo park stanowi miejsce połączenia się z przyrodą, można poczuć to jeszcze lepiej zagłębiając się w Ueno Zoo, czyli najstarszy ogród zoologiczny w Japonii, otwarty w 1882 roku. Zoo słynie z różnorodności gatunków, w tym z pand wielkich, które są jedną z głównych atrakcji.
Ciekawostka zoologiczna: Ueno jest jedynym ogrodem zoologicznym w Japonii, gdzie zobaczymy trzy gatunki tzw. „światowych rzadkich zwierząt”: pandę wielką, okapi oraz hipopotama karłowatego. Te trzy gatunki uchodzą za szczególnie rzadkie i trudne do zobaczenia – tylko w Ueno Zoo udało się zgromadzić je razem.
Drugim miejscem, które budzi podziw jest również Staw Shinobazu – duży, naturalny staw w południowej części parku, o obwodzie około 2 km. Dzieli się on na trzy części: Staw Lotosowy pokryty latem niemal w całości zielonymi liśćmi i różowymi kwiatami lotosu, Staw Łódkowy z przystanią (można tu wypożyczyć tradycyjne łódki wiosłowe lub wodne rowery w kształcie łabędzia) oraz Staw Kormoranów, będący ostoją ptaków.
Praktyczne informacje dla odwiedzających
Godziny otwarcia: Park jako całość jest dostępny całodobowo przez cały rok – nie jest ogrodzony ani zamykany na noc. Formalnie w dokumentach podawane są godziny 5:00 – 23:00, ale praktycznie przez całą dobę można swobodnie przechodzić przez teren. Warto jednak pamiętać, że po zmroku większość obszaru nie jest intensywnie oświetlona, a nocą bywa pustawo (poza okazjonalnymi wydarzeniami).
Poszczególne obiekty w parku (muzea, świątynie, zoo) mają własne godziny otwarcia i dni wolne: np. muzea zwykle czynne są w godzinach 9:30–17:00, zoo 9:30–17:00 (z wyjątkiem poniedziałków). Przed wizytą warto sprawdzić aktualne informacje na stronach konkretnych placówek.
Wstęp: Wejście na teren parku jest bezpłatne. Opłaty obowiązują jedynie za wstęp do poszczególnych obiektów: zoo oraz muzeów (każde muzeum sprzedaje bilety osobno, koszt w zależności od placówki ok. 300–1000 jenów).
Ciekawostki o Parku Ueno w Tokio
Wzdłuż wejścia do świątyni Toshogu znajduje się 200 kamiennych i brązowych latarni, podarowanych przez samurajów.
Niektórzy wierzą, że park jest nawiedzony. Dlaczego? Ze względu na wspomnianą wcześniej wojnę. Szacuje się, że zginęło tu kilka tysięcy ludzi. Od tego czasu pojawiają się opowieści o dziwnych dźwiękach i cieniach widzianych po zmroku...
W parku znajduje się pomnik Samuraja. Przedstawia on Saigō Takamoriego, który był jednym z ostatnich prawdziwych samurajów. Ciekawość budzi jego ubiór – zamiast zbroi, ma na sobie kimono i prowadzi psa! To dlatego, że Japończycy chcieli, aby wyglądał bardziej przyjaźnie.
Panda o imieniu XIANG XIANG była tak popularna, że w dniu jej urodzin kolejki do zoo miały kilka kilometrów! Władze Tokio stworzyły nawet specjalną loterię, by wybrać osoby, które mogły zobaczyć pandę.
Ueno Park to mekka dla ulicznych artystów – od tancerzy po magików. Pewnego razu pewien performer przez godzinę stał nieruchomo jak posąg, aż ludzie zaczęli zastanawiać się, czy to prawdziwy człowiek. Okazało się, że był... japońskim mistrzem medytacji!